و در فاصلهء بين دروازه‌ها ، خندقى شهر را احاطه كرده بود . خيابانهاى بزرگ عبارت بود از : خيابان ناصريه ( كه همان ناصرخسرو فعلى باشد ) و خيابان لاله‌زار ( كه از باغ لاله‌زار منشعب شده بود ) و خيابان باغ شاه ( خيابان سپه فعلى ) و خيابان علاء الدوله ( فردوسى ) و چراغ برق كه آن را ، خيابان چراغ گاز نيز مىگفتند ( زيرا كارخانهء چراغ برق حاج امين الضرب در آن بود ) . در اطراف اين خيابانها ، دكانهايى قرار داشت . جلو هر دكان ، دو ستون آجرى ساخته شده بود كه طاقى روى آن زده بودند ، و اين طاقها به ساباط موسوم بود . اين ساباطها مشتريان را از برف و باران و گل و آفتاب سوزان تابستان حفظ مىكرد . در دو طرف خيابانها ، جويهاى آب در جريان بود و درختهاى كهن ، از قبيل چنار و نارون و اقاقيا ، سر به آسمان بلند كرده بودند . چهار راه حسن‌آباد از تقاطع خيابان مريضخانه و فرمانفرما ( شاهپور فعلى ) بوجود آمده بود . در نزديكى اين چهارراه ، در خيابان يوسف‌آباد ، در ورودى قبرستان حسن‌آباد واقع بود . اين قبرستان تا پشت خيابان استخر ، امتداد داشت و دكانهاى رديف خيابان سپه رو به آن باز مىشد . « 1 »

--> ( 1 ) . رك : مجلهء سخن ، سال 1332 ، ص 71 .